Na een lange werkdag is uw werknemer op weg naar huis met de auto van de zaak. Rijdt hij rechtstreeks naar huis, dan is dit regulier woon-werkverkeer. Maar wat nu als hij nog even langs de supermarkt wilt rijden? Of langs de fietsenmaker om zijn fiets op te halen? Deze extra kilometers zijn zogenoemde ‘omrijkilometers’. De vraag is: waar eindigt de zakelijke rit en begint de privérit? En fiscaal gezien van belang: moet je voor die omrijkilometers nu bijtelling betalen of niet? Let wel: dit gaat over situaties waarbij de werknemer de leaseauto alleen zakelijk rijdt, waardoor hij/zij als uitgangspunt geen fiscale bijtelling betaalt voor privégebruik.
Een zakelijke rit moet direct verband houden met het werk. Denk aan het bezoeken van een klant, het rijden naar een cursus of het bedrijfsuitje. En natuurlijk de reguliere woon-werkkilometers. Zonder bijtelling is het daarnaast toegestaan om maximaal 500 kilometer per jaar privé te rijden. De werknemer moet dan wel een rittenregistratie bijhouden. Deze moet aan een aantal voorwaarden voldoen, zoals datum rit, begin/eindstand kilometers, vertrek- en aankomstadres, route, privé of zakelijke rit, een toelichting op de zakelijke rit en of er omrijkilometers zijn gereden.
De Belastingdienst en omrijkilometers
De Belastingdienst hanteert op zichzelf een duidelijk criterium: woon-werkverkeer wordt fiscaal gezien als een zakelijke rit. Maar het wordt lastiger zodra de route afwijkt van de kortste of snelste route. Even langs opa en oma om de kinderen op te halen, een hapje eten in de stad met een vriend of vriendin of nog even snel naar de supermarkt voor het avondeten. Voor veel mensen klinkt dit bekend in de oren en – zeker in een druk leven met werk, gezin, sport en een rijk sociaal leven – als logische afwijkingen van het reguliere woon-werkverkeer. De Belastingdienst vindt dit echter minder logisch en ziet deze omrijkilometers als potentiële privé-kilometers, die meetellen voor de fiscale bijtelling.
De grens van 500 privékilometers per jaar is de harde grens. Denkt uw werknemer met zijn privékilometers net onder de 500 kilometer te blijven, maar gaat hij daar door de omrijkilometers alsnog overheen, dan wacht alsnog een belastingheffing. En dan kan een kilometer omrijden voor een pak melk van de supermarkt, ineens heel dure melk blijken. En bedenk: de Belastingdienst kijkt online mee. Tegenwoordig wordt het kenteken op diverse plaatsen gescand, zoals bij parkeergarages, toegangswegen naar grotere steden en winkelcentra. En ook Google Maps is onverbiddelijk: omrijkilometers worden direct als privé geregistreerd, als uw werknemer niet de meest korte of snelste route neemt.
Jurisprudentie
De rigide fiscale regels wat betreft de omrijkilometers leveren veel discussie op. En waar gediscussieerd wordt, wordt geprocedeerd. Afhankelijk van alle feiten en omstandigheden van het geval, beoordelen rechters per geval of er bij omrijkilometers wel of geen sprake is van privé kilometers. De inzet is of er (alsnog) wel of geen fiscale bijtelling betaald moet worden voor het privé gebruik van de zakelijke auto.
Bottom line: een incidentele overtreding van het aantal privé kilometers leidt niet automatisch tot bijtelling als het verbod op het privé gebruik van de zakelijke auto aantoonbaar door de werkgever wordt gehandhaafd. Verder kwalificeren rechters in sommige gevallen omrijkilometers als zakelijk woon-werkverkeer, als er maar een link is met het werk. Denk bijvoorbeeld aan een rit vanuit kantoor naar een wedstrijd van een Eredivisie voetbalclub, als uw werknemer daar ook zit te netwerken in de businessclub. Is die zakelijke link er niet, dan kwalificeert ook de rechter – net als de Belastingdienst – een rit al snel als privérit. Zo wordt bijvoorbeeld een rit vanuit kantoor naar de personal trainer van de fitnessclub – ondanks een zakelijk fitmessabonnement – gezien als een privérit.
Afhankelijk van alle feiten en omstandigheden kan fiscale bijtelling achteraf eventueel achterwege blijven. Maar onthoud: de Belastingdienst is en blijft streng en ook kantonrechters toetsen aan de huidige, strenge fiscale regelgeving. Een gemengde rit, met zowel een zakelijk als een privé karakter, wordt al snel gekwalificeerd als een privérit, die meetelt voor de bijtelling.
Toekomst
Het is een lastig onderwerp. Als werknemer kun je niet altijd de kortste of snelste route naar huis nemen. Soms is het simpelweg niet efficiënt om eerst de zakelijk auto thuis op de oprit te zetten, om vervolgens met een privéauto naar de supermarkt te gaan. De grenzen tussen werk en privé vervagen sowieso al en ook thuiswerken en een druk gezinsleven vragen om flexibiliteit. De fiscale regels lijken vooralsnog echter niet mee te bewegen met de veranderende arbeidsmarkt en de moderne, flexibele werknemer. Zolang echter de fiscale bijtellingssystematiek niet wordt gemoderniseerd en de Belastingdienst het grijze gebied van de omrijkilometers al snel als privé beschouwt, blijft het vooral opletten.