Een opdrachtgever weigerde te betalen voor een geleverd businessplan, omdat de kwaliteit ervan tekort zou schieten. Ter onderbouwing had de advocaat van de opdrachtgever aan ChatGPT gevraagd of het plan voldeed aan de eisen van de opdracht. Vervolgens bracht de advocaat de ChatGPT-analyse in als bewijsmiddel. De rechter verwierp deze analyse, maar niet omdat AI-output per definitie onbruikbaar is. Het knelpunt was een praktischer probleem: de advocaat kon geen verantwoording afleggen over de totstandkoming van de ChatGPT-output. Welke eisen stelde de rechter aan het leveren van ChatGPT-bewijs?
Lees meer
De rechter liet de ChatGPT-analyse buiten beschouwing, maar benadrukte dat AI-output niet per definitie ongeschikt is als bewijsmiddel. In de uitspraak van april 2026 stelde zij drie voorwaarden: (1) de gebruikte prompt moet inzichtelijk zijn, (2) technische instellingen, waaronder de temperatuurinstelling, moeten worden toegelicht en (3) degene die de output inbrengt moet voldoende kennis hebben om deze te kunnen duiden. Opvallend is vooral de aandacht voor de temperatuurinstelling, omdat die invloed heeft op de mate van variatie en daarmee op de betrouwbaarheid van de gegenereerde output.
Commentaar
De rechter lijkt open te staan voor ChatGPT-output als bewijsmiddel, mits voldoende inzicht wordt gegeven in de totstandkoming ervan. Daarmee ontstaat de mogelijkheid dat AI-analyses in de toekomst naast traditionele deskundigenberichten worden gebruikt. Tegelijkertijd blijft de betrouwbaarheid een aandachtspunt. ChatGPT genereert immers geen objectieve feiten, maar tekst op basis van statistische patronen, beïnvloed door trainingsdata, prompts en toeval.
Daarnaast rijst de vraag of de advocaat de analyse niet beter in eigen woorden had kunnen verwerken. In de praktijk wordt AI vaak als hulpmiddel gebruikt zonder dat de output zelf als bewijsstuk wordt ingebracht. Door de ChatGPT-output expliciet als bewijsmiddel over te leggen, werd juist de werkwijze van de advocaat onderwerp van discussie.
Tip
Vertrouw niet blindelings op ChatGPT en andere AI-modellen. Doe altijd zelf nader onderzoek bij het gebruik van AI, want hallucinaties bestaan echt. Bovendien komen ze regelmatig voor.
Heb je cliënten die erop gebrand zijn om AI in te zetten ter versteviging van hun zaak? Neem dan contact op met Denise van Zijl (vanzijl@keistadadvocaten.nl), advocaat ondernemingsrecht. Zij kan belangrijke tips geven voor hoe hiermee om te gaan.