Wie een gerechtelijke procedure start, doet dit veelal omdat wordt gemeend dat er recht bestaat op een geldbedrag of op waardevolle spullen. Het conservatoir beslag is een handig middel om te voorkomen dat dit geld of deze waardevolle spullen worden kwijtgemaakt of verkocht. De situatie wordt daarmee op dat moment als het ware bevroren. Je legt het conservatoir beslag dan ook vóórdat de gerechtelijke procedure wordt gestart, zodat het min of meer onverwacht komt. Maar hoe werkt het leggen van een conservatoir beslag in de praktijk, en – wellicht belangrijker – hoe hef je het op?
Een conservatoir beslag is bedoeld om geld of waardevolle spullen voorlopig veilig te stellen. Of de beslaglegger hier recht op heeft, moet vervolgens blijken uit de rechtszaak die hierna wordt gestart. Allereerst moet, via een advocaat, toestemming worden verkregen van de voorzieningenrechter. Die beslist na een summier onderzoek of het conservatoir beslag geoorloofd is. Als toestemming voor conservatoir beslag is verkregen, kan hiertegen geen beroep worden ingesteld. Een deurwaarder legt vervolgens feitelijk het beslag. Overigens kan iedere belanghebbende die meent dat het beslag moet worden opgeheven, wel een kort geding starten.
Behoorlijk belang bij conservatoir beslag
Het conservatoir beslag zorgt ervoor dat niemand voorlopig bij het door het beslag getroffen geld of waardevolle spullen kan. Het conflict moet een grote geldvordering betreffen, waarbij vermoed wordt dat degene die het geld verschuldigd is, zodra hij of zij in een rechtszaak wordt betrokken, zijn bezittingen snel zal verkopen of kwijtmaken. Er moet een behoorlijk belang bestaan bij het conservatoir beslag. Het conservatoir beslag kan dus ook op een bankrekening worden gelegd; de bank moet dan meewerken aan de hierbij benodigde administratieve handelingen.
Degene die het conservatoir beslag laat leggen, is ook verplicht om een hoofdprocedure te starten, waarin de onderliggende vordering wordt ingesteld. Wordt die persoon in het gelijk gesteld en verkrijgt hij of zij een executoriale titel? Dan gaat het conservatoir beslag vanzelf over in executoriaal beslag. De vordering mag dan worden uitgewonnen en het voorlopig beschermde geldbedrag kan dan alsnog worden overgemaakt naar de beslaglegger. Stelt de rechter de beslaglegger in het ongelijk, dan vervalt het beslag vanzelf. De beslaglegger kan worden veroordeeld om de met het beslag ontstane schade te vergoeden.
Eerder opheffen
Wil degene op wie het beslag betrekking heeft het conservatoir beslag eerder laten opheffen, dan is dit mogelijk. Er kan dan in kort geding aan de voorzieningenrechter worden verzocht het conservatoir beslag op te heffen. Ook in de hoofdprocedure kan dit worden bereikt door vervangende zekerheid te bieden. De bankgarantie is zo’n zekerheid.